: :
13.11.2007, 23:34   #321
 
: 24.07.2006
:
: 222
() : 1
0 () 0
: 15



<div class='quotetop'>(AbdulAziz @ 13.11.2007, 1:51) [snapback]93191[/snapback]</div>
:
?
?
[/b]

, . , , , . .. ?


<div class='quotetop'></div>
:
, ?[/b]
. : ", , ". , . , .

16 1992.,

Azrbaycan Respublikasında yaşayan milli azlıq, azsaylı xalq v etnik qrupların hüquq v azadlıqlarının qorunması, dil v mdniyytinin inkişafı üçün dövlt yardımı haqqında

AZRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FRMANI

Azrbaycan Respublikasının razisind milli azlıq, azsaylı xalq v etnik qrupların yaşadığını v onların srbst inkişafı üçün lverişli şrait yaratmaq ehtiyacını nzr alaraq, respublikada milltlrarası münasibtlri daha da tkmillşdirmk v qurulmaqda olan hüquqi dövlt tlblri sviyysin qaldırmaq mqsdini açıqlayaraq, Azrbaycan Respublikasının dövlt müstqilliyi haqqında Konstitusiya Aktının 19-cu maddsini sas götürrk, ölkmizd milliyytindn, irqindn v dinindn asılı olmayaraq şxsiyyt azadlığını v bütün vtndaşların hüquq brabrliyinin dönmdn hyata keçirilmsi zruriyytini nzrd tutaraq qrara alıram:

1. Azrbaycan Respublikasının Nazirlr Kabinetin, Azrbaycan Respublikasının nazirliklrin v baş idarlrin, yerli icra hakimiyyti başçılarına tapşırılsın:

Azrbaycan Respublikasının razisind yaşayan milli azlıq, azsaylı xalq v etnik qrupların nümayndlrinin Azrbaycan Respublikasının Konstitusiyasında müyyn ediln siyasi, iqtisadi, sosial, mdni hüquqlarını v azadlıqlarını qorumaq, onların hyata keçirilmsin yaxından kömk göstrmk mqsdi il nazirlik v idarlrin faliyyt çrçivsind milli münasibtlrl bağlı msllr, bu Frmandan irli gln vziflr hrtrfli baxılsın.

Milli azlıq, azsaylı xalq v etnik qrupların nümayndlrinin peş hazırlığına uyğun olaraq v heç bir ayrı-seçkiliy mruz qalmadan brabr hüquqlara malik olmasını nzr alaraq hmin hüquqların hyata keçirilmsi üçün hrtrfli şrait yaradılsın, onların pozulmasına yönldilmiş hr hansı bir hrktin, yaxud hrktsizliyin qarşısı alınsın, riz v şikaytlr baxılmasında v vtndaşların qbulunda hmin msllrin hllin diqqt artırılsın.

2. Azrbaycan Respublikası Prezidentinin aparatına, Azrbaycan Respublikasının Nazirlr Kabinetin, Azrbaycan Respublikasının nazirliklrin v idarlrin, yerli icra hakimiyyti başçılarına aşağıdakı istiqamtlrd dövlt yardımının v hökumt siyastinin hyata keçirilmsi bir vzif olaraq tapşırılsın:

milli azlıq, azsaylı xalq v etnik qrupların mdni, dil v dini özgünlüyünün qorunub saxlanması v inkişaf etdirilmsi;
milli nn v adtlr emel, dini merasim ve ayinlerin tam azad icra edilmesi, ibadet yerlerinin qorunub saxlanılması ve onlardan istifade olunması;
milli senetkarlığın, peşekarlıq ve özfealiyyet yaradıcılığı ve xalq senetlerinin serbest inkişaf etdirilmesi;
bütün milletlerin tarix ve medeniyyet abidelerinin qorunması;
Ehali üçün ehemiyyeti olan yerler, qoruqlar, parklar ve diger tebiet obyektlerinin mühafize olunub saxlanılması.
3. Azerbaycan Respublikasının Nazirler Kabinetine, Azerbaycan Respublikası medeniyyet, xalq tehsili, maliyye, edliyye nazirliklerine, şeher, rayon icra hakimiyyti başçılarına:

Azerbaycan Respublikasının qanunvericiliyine uyğun olaraq bütün milletlerin öz medeniyyet ve dini müessiselerini, cemiyyetlerini teşkil etmek ve fealiyyet göstermek hüququnun temini üçün şerait yaratmaq ve müvafiq qanuni tedbirler görmek tapşırılsın.

Bele müessiselere, cemiyyet ve birliklere qanunvericilikden ireli gelen dövlet yardımı göstermek, o cümleden bina, maddi ehtiyatlar ve maliyye vesaiti ayırmaq meqsedeuyğun hesab edilsin.

4. Azerbaycan Respublikasının Edliyye Nazirliyi Azerbaycan Respublikasında yaşayan milli azlıq, azsaylı xalq ve etnik qrupların hüquqları haqqında qanun layihesini 1 ay müddetinde hazırlayıb Azerbaycan Respublikasının Prezidentine teqdim etsin.

5. Azerbaycan Respublikasının Edliyye Nazirliyi ve Dövlet Serhedini Mühafize Komitesi bütün milletlerin nümayendelerinin diger dövletlerin erazisinde yaşayan soydaşları ile serbest elaqe saxlaması meqsedi ile Azerbaycan Respublikasının dövlet serhedlerini sadeleşdirilmiş qaydada keçmek hüquq haqqında qanun layihesini bir ay müddetinde hazırlayıb Azerbaycan Respublikası Prezidentine teqdim etsinler.

Bu meqsedle Azerbaycan Respublikasının Nazirler Kabineti, Azerbaycan Respublikasının Xarici İşler Nazirliyi, başqa elaqedar nazirlikler ve idareler müvafiq dövletlerle ikiterefli ve çoxterefli müqavileler bağlanılması haqqında teklifler versinler.

6. Azerbaycan Respublikasının Xalq Tehsili Nazirliyi azsaylı xalqların sıx yaşadığı erazide orta mekteb proqramı üzre, Bakı ve Sumqayıt şeherlerinde ise fakultativ meşğeleler keçirmek yolu ile hemin xalqların dili ve edebiyyatının öyrenilmesi üçün tedbirler hazırlayıb heyata keçirsin.

Azerbaycan Xarici Diller Pedoqoji İnstitutunun Azerbaycan Dövlet Diller İnstitutuna çevrilmesini nezere alaraq burada azsaylı xalqların filologiyası şöbesi ve müvafiq kafedra açılsın.

M.A. Aliyev adına Azerbaycan Dövlet İncesenet Universitetinin Quba filialında, Sabir adına Pedaqoji Mektebin Qusar filialında Dağıstan türkleri, yerli ehali ve azsaylı xalqlar üçün kadrlar hazırlansın.

Respublikanın dağlıq rayon sakinleri, azsaylı xalqların gencleri ve respublikadan kenarda yaşayan soydaşlarımız üçün ali ve orta ixtisas mekteblerine güzeştli qebul haqqında müvafiq teklifler hazırlanıb teqdim olunsun.

7. Azerbaycan Respublikasının Elmler Akademiyasında ve M.Resulzade adına Bakı Dövlet Universitetinde Azerbaycanda (güney bölgesi daxil olmaqla) yaşayan bütün xalqların qedim köklerini, tarixi inkişafını, dil ve edebiyyatının tedqiqini temin etmek ve onu dünya telebleri seviyyesine çatdırmaq meqsedi ile semitologiya, antik diller, qafqazşünaslıq kafedraları ve şöbeleri açılsın, burada Şumer, Elam, Manna, Midiya, Albaniya, Hun, Xezer ve başqa qedim etnosların tarixi ve medeni irsini araşdırmağa qadir olan mütexessisler hazırlansın. Bu meqsedle xaricden mütexessisler devet olunsun ve xarice, dünya ehemiyyetli elm ve tedris ocaqlarına telebe, aspirant ve elmi işçiler ezam edilsin, bütün xercler dövlet büdcesi hesabına ödenilsin.

8. Azerbaycan Respublikasının xalq tehsili ve medeniyyet nazirlikleri azsaylı xalqların senetkarlığını, bedii peşekarlıq ve özfealiyyet yaradıcılığını, qedim senetlerini yaşatmağa, milli mdeniyyet merkezlerinde kitabxanaların, bedii özfealiyyet kollektivlerinin, xalq inceseneti studiyalarının ve emalatxanalarının yaradılmasına yardım göstersinler.

9. Azerbaycan Respublikasının Dövlet Metbuat Komitesi azsaylı xalqların dillerinde tedris, sorğu-melumat ve bedii edebiyyatın buraxılışına diqqet yetirsin.

Ölkemizde milli münasibetler üzre respublika ehemiyyetli dövri metbuat orqanının olmamasını nezere alaraq, bütün xalqların heyat ve yaradıcılığını, emeyini, menevi dünyasını işıqlandırmaq, dil ve medeniyyetlerinin yayılmasına dövlet yardımı göstermek meqsedile Azerbaycan Respublikası Prezidentinin milletlerarası münasibetler üzre müşavir xidmetinin nezdinde "Elin sesi" adlı iri ölçülü heftelik respublika qezeti buraxılsın.

10. Dövlet Televiziya Verilişleri Şirketi Azerbaycanda yaşayan azsaylı xalqların ve etnik qrupların edebiyyatını, folklorunu, emek ve heyatını işıqlandıran teleradio-proqramlar teşkil etsin, habele lezgi, talış ve kürd dillerinde "Respublika yenilikleri", yerli radioqovşağı ile azsaylı xalqların dillerinde gündelik verilişler getmesini temin etsin.

11. Azerbaycan Respublikasının Nazirler Kabineti bu Fermanda gösterilen xalqların dil ve medeniyyetine dövlet yardımı tedbirlerinin maliyyeleşdirilmesini temin etsin.

12. Bakı, Sumqayıt, Lenkeran, Qusar, Zaqatala, Qebele icra hakimiyyeti başçıları 1 ay müddetinde slavyan, yehudi, lezgi, talış, avar, udin ve başqa azsaylı xalqların ve etnik qrupların milli medeniyyet merkezlerini bina, yaxud xidmeti iş otağı ile temin etsinler.

13. Azerbaycan Respublikası Prezidenti Aparatında yaradılmış milletlerarası münasibetler üzre Meslehet Şurasına bütün milletlerin menafeyini temsil etmekle yanaşı, milletlerarası münasibetleri tekmilleşdirmek, habele Prezident selahiyyetinin heyata keçirilmesi bu Fermandan doğan emeli meselelerin helli üçün müvafiq tövsiyyeler ve tedbirler hazırlanması tapşırılsın.

14. Azerbaycan Respublikasının Baş prokuroruna, Azerbaycan Respublikasının Milli Tehlükesizlik Nazirliyine, Azerbaycan Respublikasının Daxili İşler Nazirliyine, Azerbaycan Respublikasının Edliyye Nazirliyine tapşırılsın ki, milli elamte göre ayrı-seçkiliye, milli müstesnalığın, milli üstünlüyün berqerar edilmesine ve ya milli düşmençiliyin qızışdırılmasına yöneldilen her hansı bir hereketin qanunla müeyyen edilmiş qaydada qarşısı alınsın ve günahkarlar qanuni mesuliyyete celb olunsunlar.


AR-nın Prezidenti Ebülfez Elçibey, Bakı, 1992-ci il